Hãy viết phương trình hóa học của CO với: a) Khí O2; b) CuO. Cho biết: loại phản ứng, điều kiện phản ứng, vai trò của CO và ứng dụng của mỗi phản ứng đó.

Cơ bản - Tự luận

Đáp án:

a) 2CO + O₂  --t0--> 2CO₂ (1) (P/ứ hóa hợp + oxi hóa khử)

b) CO + CuO  --t0-->Cu + CO₂ (2) (P/ư oxi hóa khử)

- Điều kiện phản ứng: nhiệt độ cao.

- Vai trò của CO: là chất khử.

- Ứng dụng: phản ứng (1) CO cháy và tỏa nhiều nhiệt dùng trong các lò luyện gang, thép.

Phản ứng (2) ở điều kiện nhiệt độ cao khử oxit CuO tạo kim loại Cu (điều chế Cu)

 

Khi nung nóng miếng đồng trong không khí (có khí oxi) thì thấy khối lượng tăng lên? (Xem bài tập 3, thuộc Bài 15, SGK; khi đun nóng kim loại đồng (Cu) cũng có phản ứng tương tự kim loại magie (Mg).

Cơ bản - Tự luận

Đáp án:

 Vì khi đun nóng miếng đồng trong không khí thì đồng hóa hớp với oxi tạo ra chất mới nên khối lượng tăng. (khối lượng sau gồm khối lượng miếng đồng ban đầu + khối lượng oxi phản ứng)

Hãy so sánh điểm giống và khác giữa sự cháy và sự oxi hóa chậm?

Cơ bản - Tự luận

Đáp án:

- Giống nhau: Sự cháy và sự oxi hóa chậm đều là sự oxi hóa có tỏa nhiệt.

- Khác nhau:

Sự cháy	Sự oxi hóa châm
- Là phản ứng oxi hóa xảy ra nhanh - Có phát sáng. - Lượng nhiệt tỏa nhiều. Ví dụ: than cháy, củi cháy,..	- Là phản ứng oxi hóa xảy ra chậm. - Không phát sáng. - Lượng nhiệt tỏa ra ít. Ví dụ: Sắt để lâu ngày trong không khí bị gỉ.

Thực hành: Điều chế, tính chất hóa học của este và cacbohiđrat

Cơ bản - Tự luận

Đáp án:

Thí nghiệm 1: Điều chế etyl axetat:

- Tiến hành TN:

   + Cho vào ống nghiệm 1ml ancol etylic, 1ml axit axetic nguyên chất và 1 giọt H₂SO₄ đặc

   + Lắc đều, đun cách thủy 5-6 phút trong nước nóng 65-70^oC.

   + Làm lạnh, rót thêm vào ống nghiệm 2ml dd NaCl bão hòa

Quan sát hiện tượng

- Hiện tượng: có lớp este mùi thơm tạo thành nổi lên trên dd NaCl.

C₂H₅OH + CH₃COOH -^{H₂SO₄, to}→ CH₃COOC₂H₅ + H₂O

- Giải thích: Este gần như không tan trong nước nên chất lỏng thu được phân 2 lớp, este nhẹ nổi lên trên bề mặt.

Thí nghiệm 2: Phản ứng xà phòng hoá:

- Tiến hành TN:

   + Cho vào bát sứ 1g mỡ (hoặc dầu thực vật) và 2-2,5ml dd NaOH 40%.

   + Đun sôi nhẹ và khuấy đều, thêm vài giọt nước cất

   + Sau 8 phút, rót thêm vào hỗn hợp 4-5ml dd NaCl bão hòa nóng, khuấy nhẹ.

   + Để nguội, quan sát hiện tượng.

- Hiện tượng: có lớp chất rắn nhẹ nổi lên trên mặt dd.

- Giải thích: đó là muối Na của axit béo, thành phần chính của xà phòng.

(RCOO)₃C₃H₅ + 3NaOH → 3RCOONa + C₃H₅(OH)₃

Thí nghiệm 3: Phản ứng của glucozơ với Cu(OH)₂:

- Tiến hành TN:

   + Cho vào ống nghiệm 5 giọt dd CuSO₄ + 1ml dd NaOH 10%.

   + Lắc nhẹ, gạn lớp dd để giữ kết tủa Cu(OH)₂

   + Thêm 2ml dd glucozo 1%, lắc nhẹ

Quan sát hiện tượng

- Hiện tượng:

   + Lúc đầu xuất hiện kết tủa do:

CuSO₄ + 2NaOH → Cu(OH)₂ + Na₂SO₄

   + Nhỏ dd glucozơ vào kết tủa Cu(OH)₂ bị tan cho phức đồng glucozơ, dd xanh lam.

C₆H₁₂O₆ + Cu(OH)₂ → (C₆H₁₁O₆)₂Cu + H₂O

- Giải thích: Glucozo phản ứng làm tan kết tủa Cu(OH)₂ tạo phức màu xanh lam.

Thí nghiệm 4: Phản ứng của tinh bột với iot:

- Tiến hành TN:

   + Cho vào ống nghiệm 1-2 ml hồ tinh bột

   + Nhỏ tiếp vài giọt dd iot vào ống nghiệm

   + Đun nóng sau đó để nguội

Quan sát hiện tượng

- Hiện tượng:

Nhỏ dd iot vào hồ tinh bột → dd màu xanh ; đun nóng → mất màu ; để nguội → dd màu xanh trở lại.

- Giải thích: phân tử tinh bột hấp thụ iot tạo ra dd có màu xanh. Khi đun nóng, iot bị giải phóng ra khỏi phân tử tinh bột làm mất màu xanh tím. Khi để nguội, iot bị hấp thụ trở lại làm cho dd có màu xanh.

Hòa tan 21 gam hỗn hợp gồm Al và Al2O3 bằng HCl vừa đủ được dung dịch A và 13,44 lít H2 (đktc). Thể tích dung dịch (lít) NaOH 0,5M cần cho vào dung dịch A để thu được 31,2 gam kết tủa là?

Cơ bản - Tự luận

Đáp án:

Gọi số mol Al và Al₂O₃ lần lượt là a và b mol

→ 27a + 102b = 21

2Al (a) + 6HCl → 2AlCl₃ (a) + 3H₂ (1,5a mol)

Al₂O₃ (b) + 6HCl → 2AlCl₃ (2b mol) + 3H₂O

n_khí = 0,6 mol → 1,5a = 0,6 mol

Giải hệ phương trình được a = 0,4 và b = 0,1 mol.

Dung dịch A có ion Al³⁺: a + 2b = 0,6 mol

n_↓ = 0,4 < n_Al³⁺ = 0,6 nên có hai trường hợp xảy ra:

Trường hợp 1: Al³⁺ dư, NaOH hết

Al³⁺ + 3OH^- (1,2) → Al(OH)₃ ↓ (0,4 mol)

→ V_NaOH = 1,2: 0,5 = 2,4 lít.

Trường hợp 2: Al³⁺ và NaOH đều hết, kết tủa tan một phần

Al³⁺ (0,6) + 3OH^- (1,8) → Al(OH)₃ ↓ (0,6 mol)

Sau phản ứng còn 0,4 mol kết tủa, nên kết tủa tan 0,2 mol

Al(OH)₃↓ (0,2) + OH^- → AlO₂^- (0,2 mol) + 2H₂O

∑n_NaOH = 1,8 + 0,2 = 2 mol

→ V_NaOH = 2: 0,5 = 4 lít.